Μελέτη GRIPHON

Το selexipag μειώνει τη νοσηρότητα στην πνευμονική αρτηριακή υπέρταση

Το selexipag μειώνει τη νοσηρότητα στην πνευμονική αρτηριακή υπέρταση
Αθήνα
Το selexipag, ο πρώτος από του στόματος εκλεκτικός αγωνιστής του υποδοχέα IP της προστακυκλίνης, μειώνει κατά 39% τον κίνδυνο εμφάνισης συμβάντος νοσηρότητας/θνητότητας στους πάσχοντες από πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης φάσης ΙΙΙ, GRIPHON.

Μάλιστα, η αποτελεσματικότητα της θεραπείας ήταν σταθερή σε όλες τις βασικές υποομάδες: ηλικίας, φύλου, λειτουργικής κλάσης κατά ΠΟΥ, αιτιολογίας ΠΑΥ και βασικής θεραπείας της ΠΑΥ. Οι
1.156 ασθενείς έλαβαν θεραπεία για έως και 4,3 έτη. Το συνολικό προφίλ ανοχής του selexipag στη GRIPHON ήταν σύμφωνο με τις θεραπείες προστακυκλίνης.

Το selexipag στοχεύει επιλεκτικά στον υποδοχέα της προστακυκλίνης (ονομάζεται και υποδοχέας IP). Ο υποδοχέας IP είναι ένας από τους 5 τύπους προστανοειδών υποδοχέων. Η προστακυκλίνη ενεργοποιεί τον υποδοχέα IP προκαλώντας αγγειοδιαστολή και αναστέλλοντας τον πολλαπλασιασμό των αγγειακών λείων μυϊκών ινών. Το selexipag, σε αντίθεση με τα ανάλογα προστακυκλίνης, είναι εκλεκτικός αγωνιστής του υποδοχέα IP έναντι άλλων προστανοειδών υποδοχέων. Σε προκλινικά μοντέλα, η επιλεκτική διέγερση του υποδοχέα ΙΡ έχει δείξει ότι διατηρεί την αποτελεσματικότητα και μειώνει τον κίνδυνο των παρενεργειών που προκαλούνται από την ενεργοποίηση των άλλων προστανοειδών υποδοχέων, όπως των υποδοχέων EP1 και EP3 . [2,4,5]

Το selexipag αξιολογήθηκε κατά το παρελθόν σε μια διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη φάσης ΙΙ, όπου 43 ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε αναλογία 3:1 και έλαβαν selexipag ή εικονικό φάρμακο παράλληλα με αναστολέα PDE-5 ή/και ERA.

Πιο αναλυτικά, η GRIPHON, (Prostacyclin (PGI2) Receptor agonist In Pulmonary arterial HypertensiON) ήταν μια τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη που αξιολόγησε τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια του από του στόματος χορηγούμενου selexipag σε ασθενείς με πνευμονική αρτηριακή
υπέρταση.

Η μελέτη GRIPHON ήταν η μεγαλύτερη μελέτη έκβασης που πραγματοποιήθηκε ποτέ για την ΠΑΥ, με ένταξη ασθενών σε 181 κέντρα από 39 χώρες της Βόρειας και Λατινικής Αμερικής, της Ευρώπης, της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού και της Αφρικής.

Η ένταξη των ασθενών στη GRIPHON ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2013 με 1.156 ασθενείς και αποτελεί τη μεγαλύτερη τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη μελέτη σε ασθενείς με ΠΑΥ. Οι ασθενείς λάμβαναν δις ημερησίως selexipag ή εικονικό φάρμακο, ενώ μπορούσαν να λαμβάνουν παράλληλα βασική θεραπεία με ανταγωνιστή των υποδοχέων της ενδοθηλίνης (ERA) ή/και αναστολέα της φωσφοδιεστεράσης 5 (PDE-5), εφόσον λάμβαναν σταθερή δόση τους τελευταίους 3 μήνες πριν την ένταξή τους στη μελέτη. Κατά την έναρξη, το 80% των ασθενών λάμβαναν από του στόματος φαρμακευτική αγωγή, συγκεκριμένα για την ΠΑΥ: είτε ERA, είτε αναστολέα PDE-5, ή συνδυασμό και των δύο.

Αυτή η οδηγούμενη από συμβάντα μελέτη ορόσημο σχεδιάστηκε με στόχο την επιμήκυνση του χρόνου εμφάνισης του πρώτου συμβάντος νοσηρότητας/θνητότητας για το selexipag σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο και για την αξιολόγηση της ασφάλειας του selexipag στους ασθενείς με ΠΑΥ. Όλα τα συμβάντα νοσηρότητας και θνητότητας που αναφέρθηκαν από τους ερευνητές αξιολογήθηκαν από μια ανεξάρτητη Επιτροπή Κρίσιμων Συμβάντων, η οποία δεν είχε καμία πρόσβαση στα δεδομένα θεραπείας της μελέτης.

Η αύξηση της δοσολογίας του selexipag επιτρέπει την εξατομίκευση της δόσης συντήρησης του εκάστοτε ασθενή βάσει της ανοχής. Η πρώτη δοσολογία στη GRIPHON ήταν 200 μικρογραμμάρια (mcg) δις ημερησίως και αυξήθηκε σταδιακά κατά 200 mcg δις ημερησίως, φτάνοντας έως και τα 1600 mcg δις ημερησίως.

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες στη GRIPHON που εμφανίστηκαν με μεγαλύτερη συχνότητα στην ομάδα του selexipag έναντι του εικονικού φαρμάκου συνάδουν με αυτές που είναι γνωστές στη θεραπεία με προστακυκλίνη: πονοκέφαλος, διάρροια, ναυτία, πόνος στο σαγόνι, έμετος, πόνος στα άκρα, μυαλγία, ρινοφαρυγγίτιδα και έξαψη.

Το ποσοστό των ασθενών που διέκοψαν τη θεραπεία εξαιτίας των ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν 14% για την ομάδα του selexipag και 7% για την ομάδα του εικονικού φαρμάκου.

Τα λεπτομερή αποτελέσματα της μελέτης θα ανακοινωθούν σε προσεχή συνέδρια, καθώς και σε έγκριτα επιστημονικά δημοσιεύματα.

Ο Ζεραρ Σιμονέ, καθηγητής Πνευμονολογίας και διευθυντής του Τμήματος Πνευμονικών Νόσων και Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του Πανεπιστημίου Université Paris-Sud, μέλος της συντονιστικής επιτροπής της μελέτης εξηγεί ότι «συνταγογραφώ ενδοφλέβιες θεραπείες με προστακυκλίνη για τους ασθενείς με ΠΑΥ εδώ και είκοσι χρόνια περίπου. Τα σημερινά αποτελέσματα της GRIPHON αποτελούν μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη. Για πρώτη φορά, με το selexipag έχουμε μια από του στόματος ουσία που δρα στην οδό της προστακυκλίνης, εμφανίζοντας σημαντική μείωση του κινδύνου για ένα κλινικά σημαντικό τελικό σημείο».

Η Βαλερι Μακ Λαχλιν, διευθύντρια του Προγράμματος Πνευμονικής Υπέρτασης στο Τμήμα Καρδιαγγειακής Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, στις ΗΠΑ, και μέλος της συντονιστικής επιτροπής συμπληρώνει ότι «τα αποτελέσματα της μελέτης GRIPHON ενισχύουν την άποψη ότι το selexipag μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την προστακυκλίνη σε διάφορες ομάδες ασθενών, δεδομένων των ευρημάτων σταθερής αποτελεσματικότητας σε όλες τις βασικές υποομάδες, οι οποίες αξιολογήθηκαν σε αυτήν τη μακροπρόθεσμη μελέτης έκβασης. Επιπλέον, η GRIPHON έδειξε για ακόμη μία φορά ότι οι μελέτες έγκρισης, της που ακολουθούν αξιόπιστους ορισμούς νοσηρότητας/θνητότητας - όπως προτείνονται από το 4ο και 5ο Παγκόσμιο Συμπόσιο για την Πνευμονική Υπέρταση - έχουν τη δυνατότητα να μας δίνουν πραγματικά ουσιώδεις κλινικές πληροφορίες».

Η πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (ΠΑΥ) είναι μια χρόνια, απειλητική για τη ζωή διαταραχή που χαρακτηρίζεται από μη φυσιολογική αρτηριακή πίεση στις αρτηρίες ανάμεσα στην καρδιά και τους πνεύμονες του πάσχοντα. Τα συμπτώματα της ΠΑΥ δεν είναι συγκεκριμένα και μπορεί να ποικίλουν από ήπια δυσκολία στην αναπνοή και κόπωση κατά τις καθημερινές δραστηριότητες, έως συμπτώματα δεξιάς καρδιακής ανεπάρκειας και σοβαρούς περιορισμούς στη δυνατότητα άσκησης, και εν τέλει μειωμένο προσδόκιμο ζωής.

Η ΠΑΥ είναι μία ομάδα στην ταξινόμηση της πνευμονικής υπέρτασης (ΠΥ). Αυτή η ομάδα περιλαμβάνει ιδιοπαθή ΠΑΥ, κληρονομική ΠΑΥ και ΠΑΥ που προκαλείται από παράγοντες που περιλαμβάνουν νόσο του συνδετικού ιστού, λοίμωξη HIV και συγγενή καρδιοπάθεια.

Τη τελευταία δεκαετία έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην κατανόηση της παθολογίας της ΠΑΥ, παράλληλα με την ανάπτυξη θεραπευτικών οδηγιών και νέων θεραπειών. Τα φάρμακα που στοχεύουν απευθείας στην παθογένεια της ΠΑΥ είναι οι ανταγωνιστές των υποδοχέων της ενδοθηλίνης (ERAs), τα ανάλογα προστακυκλίνης και οι αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5.

Οι θεραπείες της ΠΑΥ έχουν αλλάξει την πρόγνωση για τους ασθενείς με ΠΑΥ, από βελτίωση των συμπτωμάτων στην ανοχή της άσκησης πριν από 10 χρόνια, σε καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου σήμερα. Οι περισσότερες γνώσεις για τη νόσο και οι οδηγίες που βασίζονται σε δεδομένα τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων κλινικών δοκιμών έχουν τονίσει την ανάγκη για έγκαιρη παρέμβαση, στοχευμένη αγωγή και θεραπεία συνδυασμού.

Τα ποσοστά επιβίωσης για τους ασθενείς με ΠΑΥ είναι απαράδεκτα χαμηλά και η ΠΑΥ παραμένει μια ανίατη νόσος.

health.in.gr

Επιστημονικές Εξελίξεις:  Περισσότερα Θέματα