Αν πραγματικά την επιδιώξουμε

Η ψυχική και σωματική ανθεκτικότητα στο στρες είναι εφικτή

Η ψυχική και σωματική ανθεκτικότητα στο στρες είναι εφικτή
Ο κ. Χρούσος μελετά χρόνια την επίπτωση του στρες στον ανθρώπινο οργανισμό  

«Η φύση του ανθρώπου δεν είναι πεπρωμένο και η ψυχική και σωματική ανθεκτικότητα στο στρες  (υπέρστασις) είναι εφικτή, αν πραγματικά την επιδιώξουμε», τόνισε ο Γεώργιος Χρούσος, καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με αφορμή το συνέδριο Congress of Human Sexuality and Reproduction (3-4 Νοεμβρίου, Αθήνα).

Ο κ. Χρούσος αναφερόμενος στο στρες και στην επίδρασή του στη γήρανση του οργανισμού εξήγησε ότι «απο την αρχή της σταδιοδρομίας μου, όρισα ως "στρες" τη διαταραχή στη "δυναμική ισορροπία" ή "ομοιόσταση" ενός πολύπλοκου συστήματος, όπως είναι ο ανθρώπινος οργανισμός ή η ανθρώπινη κοινωνία, ως "στρεσογόνο ερέθισμα" τη δύναμη, η οποία προκαλεί τη διαταραχή αυτή, και ως «προσαρμοστική απόκριση» την εσωτερική δύναμη του πολύπλοκου αυτού συστήματος, η οποία επαναφέρει την ομοιόστασή του στο φυσιολογικό επίπεδο. Στην περίπτωση του ανθρώπινου οργανισμού, η προσαρμοστική απόκριση εξυπηρετείται από ένα εξειδικευμένο σύστημα στον εγκέφαλο και στο σώμα, το "σύστημα του στρες", το οποίο ενεργοποιείται για να μας βοηθήσει να αντεπεξέλθουμε το στρες, όταν ένα στρεσογόνο ερέθισμα οποιουδήποτε τύπου υπερβεί ένα συγκεκριμένο ουδό».

Αυτό καθ' αυτό το στρες, όταν αντιμετωπίζεται επιτυχώς από την προσαρμοστική απόκριση είναι ουδέτερο ή ακόμη και επωφελές, είτε πρόκειται για ένα οργανισμό είτε μια κοινωνία. Σε αντίθεση, η δυναμική κατάσταση κατά την οποία η προσαρμοστική απόκριση αποτυγχάνει να επαναφέρει πλήρως την ομοιόσταση κατά το στρες, την οποία ορίζουμε ως «δυσομοιόσταση» ή πιο σωστά «κακόσταση», μπορεί να έχει καταστροφικές επιδράσεις.

Στα ανθρώπινα όντα οι κύριες επωφελείς ορμόνες, οι οποίες ενεργοποιούνται για να επαναφέρουν την ομοιόσταση, οι καλούμενοι «διαμεσολαβητές της ομοιόστασης ή του στρες», συμπεριλαμβανομένης της κορτικοτροπινοεκλυτικής ορμόνη, της αδρεναλίνης, της νοραδρεναλίνης, της κορτιζόλης και της φλεγμονώδους κυτοκίνης ιντερλευκίνης-6, είναι επιπρόσθετα και, παράδοξα, υπεύθυνες σε έναν σημαντικό βαθμό για τη βλάβη που υφίσταται ο οργανισμός, όταν τελεί υπό κακόσταση.

Σύμφωνα με τον κ. Χρούσο «αυτοί οι διαμεσολαβητές του στρες, όταν δεν εκκρίνονται σωστά, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη φυσιολογία των κυττάρων μας, να προκαλέσουν διαταραχή στη μεταβολική τους δραστηριότητα, να αυξήσουν τη φλεγμονώδη απόκρισή τους και να διεγείρουν τις οξειδωτικές τους λειτουργίες, όλες δυναμικά καταστροφικές μεταβολές, οι οποίες με "μαθηματική ακρίβεια" επιταχύνουν τη γήρανση, προκαλούν ψυχοσωματικά προβλήματα, άγχος, κατάθλιψη, παχυσαρκία, μεταβολικά προβλήματα και οστεοπόρωση, προάγουν την αθηροσκλήρυνση και την καρδιαγγειακή νόσο, διαταράσσουν την ανοσιακή λειτουργία και αυξάνουν την πιθανότητα λοίμωξης και καρκινογένεσης στον οργανισμό».

Θα πρεπει να αναφερθεί ότι, πέραν των χρονίων μη μεταδιδόμενων νοσημάτων, που αναφέρθηκαν παραπάνω, το χρόνιο στρες έχει πολλές άλλες καταστροφικές επιδράσεις. Επηρεάζει αρνητικά την αύξηση και την ανάπτυξη του ανθρώπου, τον ύπνο, το συναίσθημα, την οικογενειακή και κοινωνική ζωή, αυξάνει την παραβατική συμπεριφορά, τα βίαια ατυχήματα, την κατάχρηση ουσιών και την εξάρτηση απο ουσίες ή συμπεριφορές.

Σήμερα, η παρουσία του στρες και της κακόστασης σε ένα άτομο μπορεί να εκτιμηθεί και να βαθμολογηθεί. Υπάρχουν μέθοδοι πρόληψης και περιορισμού του στρες, οι οποίες ξεκινούν από αλλαγές στον τρόπο ζωής και διάφορες μεθόδους για τη διαχείρηση του στρες, μέχρι τις γνωστικές και συμπεριφορικές θεραπείες, καθώς και τη χρήση των κατάλληλων φαρμακευτικών σκευασμάτων. Τα τελευταία είναι ως επι το πλείστον ανασταλτές των διαμεσολαβητών του στρες και της φλεγμονής.

Το σημαντικότερο είναι ότι, εν πολλοίς, η φύση του ανθρώπου δεν είναι πεπρωμένο και η ψυχική και σωματική ανθεκτικότητα στο στρες (υπέρστασις) είναι εφικτή, αν πραγματικά την επιδιώξουμε.    

health.in.gr

Ειδήσεις:  Περισσότερα Θέματα